Ulgi w spłacie podatków
ulgi w spłacie podatków

Ulgi w spłacie podatków

Ulgi w spłacie podatków a zasada powszechności i równości opodatkowania

Płacenie podatków jest obowiązkiem konstytucyjnym. Zgodnie bowiem z art. 84 Konstytucji RP każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Przepis ten wyraża jedną z fundamentalnych zasad regulujących funkcjonowanie systemu podatkowego – zasadę powszechności i równości opodatkowania. Jednocześnie jednak przepisy Ordynacji podatkowej przewidują pewne odstępstwa od tej zasady i dopuszczają możliwość zastosowania w odniesieniu do konkretnego podatnika określonych ulg podatkowych.

Rodzaje ulg w spłacie podatków

W myśl art.  67a  Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:

1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;

2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek;

3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Ważny interes podatnika lub interes publiczny

Wystąpienie tzw. ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego stanowi warunek niezbędny do udzielenia ulgi podatkowej. Są to pojęcia nieostre – wymagające konkretyzacji w odniesieniu do indywidualnego przypadku. Bogate orzecznictwo sądów administracyjnych przybliża jednak znaczenie tych zwrotów. Sądy podkreślą, że o istnieniu ważnego interesu podatnika decydują kryteria zobiektywizowane. Niezbędne jest ustalenie sytuacji ekonomiczno-finansowej podatnika, wysokości uzyskiwanych przez niego dochodów oraz ponoszonych wydatków. Przyjmuje się, że przez ważny interes wnioskodawcy należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika i że umorzenie należności uzasadnione będzie jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które zobowiązany nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Ulga nie może mieć charakteru czynnika zwalniającego w każdej sytuacji z zadłużenia. Wyjątkowy charakter tego przepisu może stanowić incydentalną pomoc w stabilizacji finansowej wówczas, gdy istnieje pozytywna prognoza co do dalszych wyników podmiotu zobowiązanego do świadczeń. Ważne jest również, aby trudności ekonomiczne były spowodowane okolicznościami noszącymi cechy czynników niezależnych od tego podmiotu i niebędących następstwem świadomie przyjętej strategii gospodarczej.

Z kolei ważny interes publiczny powinien być oceniany wielopłaszczyznowo, co oznacza, że nie wystarczy stwierdzić, że w interesie państwa jest zapewnienie ściągalności podatków, ale należy też uwzględnić następstwa odmowy udzielenia ulgi w sferze życia społecznego. Nakaz uwzględnienia interesu publicznego oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa.

Komu jeszcze należą się ulgi podatkowe?

Przepisy Ordynacji podatkowej przewidują możliwość odpowiedniego stosowania regulacji dotyczących udzielania ulg także wobec należności przypadających od płatników, inkasentów, spadkobierców podatnika lub płatnika oraz osób trzecich (art.  67c o.p.).

Umorzenie zaległości podatkowych z urzędu

W szczegółowo określonych przypadkach organ podatkowy może z urzędu udzielić ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, a ściślej mówiąc umorzyć zaległość podatkową (art. 67d o.p.). Chodzi o następujące przypadki:

1) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne;

2) kwota zaległości podatkowej nie przekracza pięciokrotnej wartości kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

3) kwota zaległości podatkowej nie została zaspokojona w zakończonym lub umorzonym postępowaniu likwidacyjnym lub upadłościowym albo sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości;

4) podatnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty 5000 zł, i jednocześnie brak jest spadkobierców innych niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego oraz nie ma możliwości orzeczenia odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.

Dodaj komentarz

Close Menu