Obowiązki przedsiębiorców w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
pranie pieniędzy

Obowiązki przedsiębiorców w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu

Nowa ustawa z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu

Z dniem 13 lipca 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. poz. 723 z późn. zm.). Ustawa ma na celu m.in. dostosowanie polskiego prawa do europejskich regulacji z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Ustawa wprowadza wiele nowych obowiązków dla przedsiębiorców.

Na kim ciążą obowiązki wynikające z przepisów ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu?

Katalog tzw. instytucji obowiązanych do stosowania przepisów tej ustawy jest szeroki. Obok podmiotów takich, jak banki, instytucje finansowe, firmy inwestycyjne czy fundacje i stowarzyszania ustawę muszą stosować również przedsiębiorcy, którzy prowadzą np.: kantory, biura rachunkowe lub biura obrotu nieruchomościami, a także wszyscy przedsiębiorcy, którzy przyjmują lub dokonują płatności za towary w gotówce o wartości równej lub przekraczającej równowartość 10 000 euro (bez względu na to, czy transakcja jest przeprowadzana jako pojedyncza operacja, czy kilka operacji, które wydają się ze sobą powiązane). W praktyce zatem obowiązki z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu dotyczyć mogą również przedsiębiorców prowadzących np. komisy samochodowe czy składy budowlane.

Jakie obowiązki nakłada na przedsiębiorców ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu?

  • Opracowanie i wdrożenie wewnętrznych procedur.

Każdy przedsiębiorca oraz inny podmiot zobowiązany do stosowania przepisów tej ustawy jest przede wszystkim zobowiązany do opracowania i wdrożenia odpowiedniej dokumentacji. Najważniejszym dokumentem jest wewnętrzna procedura w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Wewnętrzna procedura instytucji obowiązanej określa – z uwzględnieniem charakteru, rodzaju i rozmiaru prowadzonej działalności – zasady postępowania stosowane w instytucji obowiązanej i obejmuje m.in. określenie zasad: rozpoznawania i oceny ryzyka prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu związanego z danymi stosunkami gospodarczymi; przechowywania dokumentów oraz informacji, a także wykonywania obowiązków obejmujących przekazywanie Generalnemu Inspektorowi Informacji Finansowej informacji o transakcjach oraz zawiadomieniach.

Przedsiębiorcy są ponadto zobowiązani do opracowania i wdrożenia wewnętrznej procedury anonimowego zgłaszania przez pracowników lub inne osoby wykonujące czynności na rzecz instytucji obowiązanej rzeczywistych lub potencjalnych naruszeń przepisów z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzm (tzw. whistleblowing).

Niezwykle ważne z punktu widzenia realizacji obowiązków ustawowych jest sporządzenie oceny ryzyka, która polega na zidentyfikowaniu i ocenie ryzyka związanego z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu odnoszącym się do działalności konkretnego przedsiębiorcy, z uwzględnieniem czynników ryzyka dotyczących klientów, państw lub obszarów geograficznych, produktów, usług, transakcji lub kanałów ich dostaw.

  • Realizacja obowiązków ustawowych.

Samo opracowanie niezbędnej dokumentacji nie jest jednak wystarczające. Konieczne jest bowiem stosowanie przez instytucję obowiązaną tzw. środków bezpieczeństwa finansowego. Ich stosowanie polega m.in. na identyfikacji i weryfikacji tożsamości klienta oraz tzw. beneficjenta rzeczywistego, a także bieżącym monitorowaniu stosunków gospodarczych klienta.

Ponadto należy dokonywać bieżącej analizy przeprowadzanych transakcji w celu wykrycia transakcji podejrzanych, tj. takich, których okoliczności mogą wskazywać na ich związek z przestępstwem prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu oraz transakcji nietypowych.

  • Wyznaczenie pracownika odpowiedzialnego za nadzór.

Każdy zobowiązany przedsiębiorca musi wyznaczyć pracownika odpowiedzialnego za nadzór nad zgodnością działalności instytucji obowiązanej z przepisami o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.

  • Zapewnienie udziału pracowników w szkoleniach.

Ustawa nakłada na przedsiębiorców obowiązek zapewnienia udziału pracowników w programach szkoleniowych z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Przedsiębiorcy muszą zapewnić pracownikom dostęp do wiedzy i informacji pozwalających im na prawidłową realizację obowiązków związanych z raportowaniem podejrzeń popełnienia przestępstwa prania pieniędzy, finansowania terroryzmu lub innych przestępstw lub przestępstw skarbowych.

To tylko najważniejsze obowiązki ciążące na przedsiębiorcach. Ustawa przewiduje oczywiście jeszcze wiele innych.

Kary za niedopełnianie obowiązków

Przedsiębiorca, który nie wypełnia obowiązków wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, naraża się na kary administracyjne. Najdotkliwsze – chociaż nie jedyne – są z pewnością kary pieniężne. Karę pieniężną nakłada się do wysokości dwukrotności kwoty korzyści osiągniętej lub straty unikniętej przez instytucję obowiązaną w wyniku naruszenia albo – w przypadku gdy nie jest możliwe ustalenie kwoty tej korzyści lub straty – do wysokości równowartości kwoty 1 000 000 euro. Z kolei w odniesieniu do niektórych kategorii instytucji obowiązanych: w przypadku osoby fizycznej mogą one sięgnąć do wysokości 20 868 500 zł; a w przypadku osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej – do wysokości równowartości kwoty 5 000 000 euro albo do wysokości 10% obrotu wykazanego w ostatnim zatwierdzonym sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy.

Dodaj komentarz

Close Menu