Podatkowe skutki przechowywania cudzych pieniędzy (depozyt nieprawidłowy)
przechowywanie cudzych pieniędzy (depozyt nieprawidłowy)

Podatkowe skutki przechowywania cudzych pieniędzy (depozyt nieprawidłowy)

depozyt nieprawidłowy

Podatkowe skutki przechowywania cudzych pieniędzy

Często zdarza się, że rodzicie przechowują na swoim rachunku bankowym środki pieniężne będące oszczędnościami ich dzieci (albo odwrotnie rodzice deponują swoje oszczędności na rachunkach bankowych swoich rodziców). Nie zawsze zdają sobie przy tym sprawę, że przechowywanie cudzych środków pieniężnych na swoim koncie może wiązać się z koniecznością zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu tzw. umowy depozytu nieprawidłowego.  

Czym jest depozyt nieprawidłowy?

Umowę depozytu nieprawidłowego reguluje art. 845 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli z przepisów szczególnych albo z umowy lub okoliczności wynika, że przechowawca może rozporządzać oddanymi na przechowanie pieniędzmi lub innymi rzeczami oznaczonymi tylko co do gatunku, stosuje się odpowiednio przepisy o pożyczce (depozyt nieprawidłowy).

Dochodzi tu zatem do pewnego połączenia elementów umowy przechowania i umowy pożyczki. W klasycznej umowie przechowania przechowawca zobowiązuje się zachować w stanie niepogorszonym rzecz ruchomą oddaną mu na przechowanie (art. 855 k.c.). Przy czym przechowawcy nie wolno używać rzeczy bez zgody składającego, chyba że jest to konieczne do jej zachowania w stanie niepogorszonym (art. 839 k.c.). W przypadku depozytu nieprawidłowego pojawia się z kolei możliwość rozporządzania przez przechowawcę oddanymi na przechowanie pieniędzmi lub innymi rzeczami oznaczonymi tylko co do gatunku, co przypomina umowę pożyczki. Jak wynika z art. 720 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Co może być przedmiotem depozytu nieprawidłowego?

Mogą to być wyłącznie pieniądze lub rzeczy oznaczone tylko co do gatunku. Przechowawca musi zatem zwrócić dokładnie tyle pieniędzy, ile oddano mu w depozyt (lub taką samą rzecz). 

Opodatkowanie depozytu nieprawidłowego

Umowa depozytu nieprawidłowego została objęta obowiązkiem zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych, stanowi o tym art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. j ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Obowiązek ten ciąży na przechowawcy, a więc na osobie, która np. na swoim rachunku bankowym przechowuje cudze pieniądze. W celu ustalenia prawidłowej wysokości należnego podatku należy w podstawie opodatkowania uwzględnić kwotę lub wartość depozytu i następnie pomnożyć ją razy 2 % (tyle bowiem wynosi stawka podatku). Obliczenie i wpłata należnego podatku to nie jedyny obowiązek związany z depozytem nieprawidłowym. Podatnik ma bowiem jeszcze obowiązek złożenia deklaracji w sprawie podatku PCC-3 w ciągu 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego.

Należy także mieć świadomość, że stawka podatku wyniesie aż 20%, jeżeli przed organem podatkowym w toku czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, postępowania podatkowego lub kontroli celno-skarbowej podatnik powołuje się na fakt zawarcia umowy depozytu nieprawidłowego, a należny podatek od tych tej nie został zapłacony.

Czy każdy przypadek przechowywania cudzych pieniędzy należy uznać za depozyt nieprawidłowy?

Z pewnością nie, gdyż z depozytem nieprawidłowym mamy do czynienia wtedy, gdy z przepisów szczególnych albo z umowy lub okoliczności wynika, że przechowawca może rozporządzać oddanymi na przechowanie pieniędzmi lub innymi rzeczami oznaczonymi tylko co do gatunku. Zatem – aby nie było wątpliwości co do charakteru prawnego faktu przechowywania cudzych pieniędzy na własnym rachunku bankowym – korzystnie jest zawrzeć pisemną umowę (chociaż nie jest to bezwzględnie wymagane), z której wprost wynika, że wolą stron jest wyłącznie przechowanie środków finansowych, a przechowawca nie może rozporządzać zdeponowanymi u niego środkami (w szczególności wykorzystywać ich na własne cele).

W konkretnej i wątpliwej sytuacji faktycznej zawsze warto też rozważyć kwestię wystąpienia z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.

Dodaj komentarz

Zamknij menu